زندگینامه مرتضی ممیز(گرافیست ایرانی)

مرتضی ممیز
مرتضی ممیز تولد ۴ شهریور سال ۱۳۱۵تهرانمرگ ۵ آذر سال ۱۳۸۴بیمارستان آبان تهرانآرامگاه باغبان‌کلا، کردان کرجزمینه فعالیت طراح گرافیک، نقاش، استاد دانشگاهملیت ایرانیمرتضی ممیز (زاده ۴ شهریور سال ۱۳۱۵ در تهران-درگذشت ۵ آذر سال ۱۳۸۴) طراح گرافیک ایرانی است. او را پدر هنر گرافیک ایران می‌نامند

ممیز در سال ۱۳۴۴ از دانشگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا فارغ‌التحصیل شد و سه سال بعد گواهینامهٔ طراحی غرفه و ویترین و معماری خود را از مدرسه عالی هنرهای تزیینیِ پاریس دریافت کرد. دوره اخذ لیسانس ممیز ۱۱ سال به طول انجامید و ممیز در این دوره به کارهای مختلفی چون کار در آتلیه گرافیکی و... مشغول بود.از دوستان بسیار صمیمی و هم‌رشته‌ی او می‌توان به آقای محمود جهان پناه اشاره کرد. در سال ۱۳۴۸ پیشنهاد ایجاد رشته گرافیک را به دانشکده هنرهای زیبا ارائه نمود. بنیانگذاری این رشته برای دانشجویان هنر باعث گردید تا سیستم ناقص گرافیک جان بگیرد و تلاشی را آغاز کند. تا این سال ممیز به‌غیر از طراحی گرافیک برای کتاب‌ها و پوسترها، تلاشی را تحت عنوان مدیر هنری در مجلاتی چون ایران آباد، کتاب هفته، کیهان هفته، فرهنگ، کاوش، نگین آغاز نمود. مجلاتی که نحوه و سبک کاری ممیز را در جامعه تثبیت و معرفی نموده‌است.آثار ممیز در این دوره در کتاب هفته به چنان پرکاری و دوره خلاقی بدل می‌گردد که نام ممیز را به عنوان گرافیستی مولف و کم نظیر بر سر زبانها می‌اندازد. همچنین ادامه کار ممیز در نشریات فرهنگ و نگین، راه را برای ورود گرافیستهای جوان و نوجوی دههٔ ۴۰ مانند فرشید مثقالی باز کرد.آثار روی جلد ممیز برای نشریه کتاب هفته نمونه‌هایی از چاپ (سیلک و لیتوگرافی) موفق و خلاقانه‌ای است که ارزشهای گرافیکی بسیار مفیدی را با خود به همراه دارد. وی در همان سالها یکی ازمهم‌ترین اثر مدرن تاریخ معاصر را با طراحی چاقوهای واژگون شکل داد. اثر چاقوهای او اجتماعیترین اثر است که از دهه ۴۰ به بعد پدید آمده‌است.

مرتضی ممیز در طول نیم قرن فعالیت هنری خود در ایران و عرصه هنر بین‌المللی، در احیا و ابداع هنر گرافیک در ایران و پیشبرد و گسترش فرهنگ ملی و سنت‌های هنری نقش بارزی داشت. وی آذرماه سال ۱۳۸۳ به‌عنوان استاد برجستهٔ فرهنگستان هنر، در مراسمی، ازسوی سیدمحمد خاتمی (رئیس‌ جمهور وقت) تجلیل شد.ممیز در سالهای پایانی عمر خویش با بیماری سرطان دست و پنجه نرم می‌کرد و از ۲۳ آبان‌ماه ۱۳۸۴ برای تازه‌ترین دور شیمی‌درمانی، در بیمارستان آبان تهران بستری شده بود که چند روز بعد حالش رو به وخامت نهاد و سرانجام در سن ۶۹ سالگی روز شنبه پنجم آذر ماه ۱۳۸۴ برابر ۲۶ نوامبر ۲۰۰۵ درگذشت. پیکر مرتضی ممیز، هفتم آذرماه، تشییع و در باغبان‌کلا، واقع در کردان کرج، به‌خاک سپرده شد. مسوولیتها * مدیریت گروه گرافیک و عکاسی دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران، * مدیریت و طراحی هنری جشنواره بین‌المللی فیلم تهران(۱۳۵۲-۱۳۵۶) * ریاست هیات مدیره انجمن طراحان گرافیک، * ریاست دوسالانه‌های گرافیک ششم، هفتم و هشتم، * مشاور هنری کتابخانه و مرکز اسناد دانشگاه تهران * ریاست کمیته ایرانی طراحان گرافیک دنیا (AGI) نمایشگاه‌هاوی در طول فعالیت‌های هنری خود بیش از ۱۰ نمایشگاه اختصاصی و بیش از ۷۰ نمایشگاه گروهی در ایران و سایر کشورهای جهان برپا کرد و طراحی گرافیکی و تهیه پوستر برای صدها جلد کتاب و نشریات مختلف توسط او انجام گرفت.

گرافیک را با نقاشی اشتباه نگیرید......!!

گرافیک را با نقاشی اشتباه نگیرید......!!

گرافیك از سری هنرهای تجسمی است كه صد البته برای كسانی كه آن را با نقاشی اشتباه میگیرند (چون شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد كه وقتی به كسی میگویید رشته ام گرافیك است می گوید پس چهره مرا نقاشی كن!!) باید بگویـم گـرافیك در اصل ایده و تركیب بندی است كه اكثر اوقات بین نوشته و تـصویر اتفاق می افتد و نقاشی بیشـتر تقلید طبیعت است كه ایده های گرافیست ها می تواند بوسیله دسـت مثال یك نقاش اجرا شود كه خیلی از هنرمندان شـاید برای اجرای بهتر و شـاید به خاطر كسری وقت طراحی نهایی رابه شخص دیگری میسپارند كه از نوع اول می توان به بیلبوردهای توی خیابان اشاره كرد و گروه دوم به آقای ممیز یكی از گرافیستهای برتر ایران اشاره كرد و گاهی هم آن ایده توسط كامپیوتر و برنامه های پیشرفته اجرا می گردد كه مطمئنا كار با دست از ارزش بالاتری بر خوردار است.گرافیك در معنای لغت بمعنی ترسیمی و نگارشی است.و در دو مفهوم قدیم (سنتی) و جدید(نوین) متمایز میگردد كه در مرز بین این دو پدیده چاپ قرار دارد .
همانطور كه گفتم گرافیك به دو دسته قدیم و جدید و بین این دو چاپ، تقسیم میشود.
البته منظور از چاپ هم، چاپهای دستی بوسیله قالب چوبی‚ لوح فلزی(گراور) و نیز چاپ سنگی (لیتوگرافی دستی ) است و هم چاپ نیمه ماشینی مثل سیلك اسكیرین‚ لیتوگرافی جدید و هم چاپ ماشینی نظیر چاپ حروفی (لترپرس) وافست و غیره.عنوان قدیم گرافیك یا گرافیك سنتی شامل خطاطی‚ نقاشی دو بعدی‚ كنده كاری می باشد كه بیشترین نمود آن در آرایش كتابهاست كه محصول همكاری نقاش ‚ خوشنویس ‚ تذهیب كار و جلدساز است.و اما گرافیك نوین علاوه بر كتاب آرایی در عرصه تبلیغات تجاری ‚اعلانات دیواری (پوستر) و مطبوعاتی و نشان ها (مارك) وغیره می باشد و حتی در سینما و تلویزیون هم كاربرد دارد. مثل عنوان بندی (تیتراژ) فیلم و تصاویر متحرك طراحی شده (انیمیشن) .
هنر گرافیك نوین با معماری و مسائل ارتباط محیطی نیز تداخل دارد، پس این هنر علاوه بر خط ورنگ ‚به عناصر بصری دیگری چون حجم و نور وحتی حركت برای انتقال مفاهیم كمك میگیرد.
واژه گرافیك به معنای ترسیم و نگارش است. بر این مبنا هنر گرافیك هنری است كه ترسیم و كردن نگاشتن اركان اصلی ان را تشكیل میدهد. از این نظر در رده بندی هنر ها هنر گرافیك را شاخه ای از هنرهای تجسمی (pelastic) به شمار می اوریم. در قرن های گذشته پیش از ان كه چاپ و چاپگری بوجو د اید هنر گرافیك از یك سو با نقاشی و از سوی دیگر با خوشنویسی مرزهای مشتركی داشت و به طور عمده در هنر كتاب ارایی متجلی میگردید اما با پیدایش و رواج چاپ هنر گرافیك بی انكه پیوندهای خود را با نقش و خط از دست دهد مفهوم تازه ای كسب كرد بدین معنا كه بعد جدیدی به ان افزوده شد كه همان چاپ و تكثیر بود از ان پس فنهای گراور سازی و چاپ در تولید اثر گرافیكی انقدر اهمیت داشت كه میتوان هنر گرافیك را هنر چا پی نیز نامید. در مرزگرافیك سنتی و نوین پدیده چاپ قرار دارد كه در اینجا منظور از ان هم چاپ های دستی به وسیله قالب های چوبی؛صفحات فلزی (geraver) و نیز چاپ سنگی (litografy دستی) و هم چاپ نیمه ماشینی (silk eskrin)؛ لایتو گرافی جدیدو هم چاپ ماشینی نظیر چاپ حروفی (letter peress) و … میباشد.هنر گرافیك شامل نمودهای مختلف؛تصویر سازی (illustration) و خوشنویسی (calligraphy) میباشد. بنابراین خوشنویسی؛ طراحی و نقاشی دوبعدی و كنده كاری از جمله شكلهای هنری است كه در زیر بنای گرافیك سنتی طبقه بندی می شود و بدین ترتیب بارزترین نمونه فعالیت گرافیك سنتی نگارش و ارایش كتابهای ادبی كه محصول همكاری خوشنویسان؛طراحان؛نقاشان و تذهیب كاران و جلد سازان بوده است.فعالیت گرافیك نوین علاوه بر حوزه تصویر سازی كتاب به عرصه تبلیغات تجاری؛اعلانات دیواری (پوسترهای مطبوعاتی) ؛علائم و نشانه ها ؛ سینما و تلویزیون؛ عنوان بندی (تیتراژ) فیلم ها و برنامه های تلویزیونی ؛ تصویر متحرك طراحی شده(animation)؛ هم چنین با معماری و مسائل ارتباط محیطی (زیبا سازی شهرها) نیز تداخل پیدا كرده است.این عرصه جدید ایجاب كرده كه هنر گرافیك علاوه بر عناصر بصری خط و رنگ به حجم و نور روی اورده و از حركت به عنوان عامل موثری برای انتقال مفاهیم بصری سود جوید . علاوه بر اینها در تبلیغات نیز هنر گرافیك یكی از پایه های اساسی به شمار می آید. در رشته های مختلف تبلیغات مانند تبلیغات فرهنگی ؛ سیاسی؛ اجتماعی و تجاری از هنر گرافیك به عنوان زبان تصویری استفاده می كنند .نقاشی بیان احساسات نقاش از طریق قلمو و رنگ است و در نتیجه امكان دارد كه پیام روشن و واضحی برای همه افراد نداشته باشد یعنی یك نقاش عواطفش را بیان می كند و كاری به این ندارد كه مخاطبش منظورش را درك می كند یا خیر. به همین دلیل در یك نمایشگاه نقاشی از یك تابلوی مشخص؛ افراد مختلف برداشت های متفاوتی دارند اما یك گرافیست موظف است پیام خود را به گونه ای بیان كند كه حتما مخاطبش منظورش را دریافت كند.هنر گرافیك چون تكثیر می شود و با فنونی چون چاپ همدست شده و متعلق به همه می شود مثل نقاشی شخصی و تك نیست و هیچگاه به عنوان تابلو در یك قاب تنها نمی ماند.Adriano morbiato نقاش ایتالیایی می گوید: گرافیك كار مشكلی است چون با یك نقطه و یا یك خط باید به اندازه یك كتاب سخن گفت و البته همه راز زیبایی گرافیك نیز در همین نكته نهفته است.

گرافیک چیست؟

گرافیک چیست؟
گرافیک یک نوع زبان تصویر است
ببیند میخواهم واضحتر برایتان توضیح دهم

یک نقاش از طریق نقاشی تمام احساسات خود را از طريق قلمو و رنگ بیان می کنه و در نتيجه امكان دارد كه پيام روشن و واضحي براي همه افراد نداشته باشد يعني يك نقاش عواطفش را بيان مي كند و كاري به اين ندارد كه مخاطبش منظورش را درك مي كند يا خير. به همين دليل در يك نمايشگاه نقاشي از يك تابلوي مشخص؛ افراد مختلف برداشت هاي متفاوتي دارند اما يك گرافيست موظف است پيام خود را به گونه اي بيان كند كه حتما مخاطبش منظورش را دريافت كند
هنر گرافيك چون تكثير مي شود و با فنوني چون چاپ همدست شده و متعلق به همه مي شود مثل نقاشي شخصي و تك نيست و هيچگاه به عنوان تابلو در يك قاب تنها نمي ماند
گرافيك از سري هنرهاي تجسمي است كه صد البته براي كساني كه آن را با نقاشي اشتباه ميگيرند (چون شايد براي شما هم اتفاق افتاده باشد كه وقتي به كسي ميگوييد رشته ام گرافيك است مي گويد پس چهره مرا نقاشي كن!!) بايد بگويـم گـرافيك در اصل ايده و تركيب بندي است كه اكثر اوقات بين نوشته و تـصوير اتفاق مي افتد و نقاشي بيشـتر تقليد طبيعت است كه ايده هاي گرافيست ها مي تواند بوسيله دسـت مثال يك نقاش اجرا شود كه خيلي از هنرمندان شـايد براي اجراي بهتر و شـايد به خاطر كسري وقت طراحي نهايي رابه شخص ديگري ميسپارند كه از نوع اول مي توان به بيلبوردهاي توي خيابان اشاره كرد و گروه دوم به آقاي {مميز} يكي از گرافيستهاي برتر ايران اشاره كرد و گاهي هم آن ايده توسط كامپيوتر و برنامه هاي پيشرفته اجرا مي گردد كه مطمئنا كار با دست از ارزش بالاتري بر خوردار است
نقاش ايتاليايي مي گويد:
گرافيك كار مشكلي است چون با يك نقطه و يا يك خط بايد به اندازه يك كتاب سخن گفت و البته همه ي راز زيبايي گرافيك نيز در همين نكته نهفته است
گرافيك در معناي لغت بمعني ترسيم و نگارش است.
و در دو مفهوم قديم (سنتي) و جديد(نوين) متمايز ميگردد كه در مرز بين اين دو پديده چاپ قرار دارد

گرافیک در مجامع دینی

گرافیک در مجامع دینی

کتا‏‏‎بهای دینی بهترین مثال برای طراحی گرافیک میباشند. از جمله این کتابها می‌توان کتابهای انجیل را که در قرن‌های ششم تا نهم میلادی در صومعه‌های ایرلند، اسکاتلند و انگلیس وجود داشت نامبرد. چهار نمونه از کارهای گرافیک در این کتابها را در اینجا نشان می‌دهیم. این کتابها از کارهای گرافیکی عرب‌ها و مسلمانان تاثیر پذیرفته‌اند. مسلمانان که نمی‌توانستند مانند یونانیان و رمی‌ها از شکل انسان در تزیین ساختمان‌ها و کتابهای خود استفاده برند. شکل‌های هندسی و خط نگاری را برای ایجاد طرح‌های تزیینی انتزاعی بکار بردند واز این رو اروپائیان این کارهای گرافیک را اسلیمی آرابسک (عرب‌وار) می‌خوانند.

گرايش انسان به نگارگري

گرايش انسان به نگارگري

از زمانی که انسان تصمیم به ارایه یک پیام تصویری گرفت و به زعم خویش از مواد و متریالی که برای هم نوعان او مفاهیم مشخص و تا حدودی ثابت داشت استفاده کرد هنر گرافیک آغاز شد و تا کنون نیز با همه پیشرفت ها و تغییراتی که داشته است باز هم با همان شیوه به حرکت خود ادامه می دهد. صدها نگاره‌ در غارشووه Chauvet درجنوب فرانسه که در سی هزار سال پیش از میلاد مسیح طراحی شده‌اند [۸] ، نگاره های غار لاسکاوکس Lascaux، ( چهارده هزار سال پیش از میلاد مسیح) ، نگاره های شکارچیان در غار بیمبتکا Bhimbetka در هندوستان،( هفت هزار سال پیش از میلاد مسیح) [۹]، نگاره بومیان آفریقا در غار سیاربرگ آفریقای چنوبی ( هزار سال پیش از میلاد مسیح)[۱۰] وبسی دیگر از این غار نگارها در دیگر نقاط جهان به همراه تولد خط به آوند زبان نوشته شده در سه یا چهار هزار سال پیش از میلاد، همه نشانه‌هایی بارز هستند از تاریخ گرافیک و رشته‌های وابسته به آن